Hướng dẫn cách trồng nấm lim xanh

Nấm lim xanh tự nhiên thường mọc trong rừng sâu, khá khó gặp, do đó việc hái lượm gặp rất nhiều khó khăn. Trong khi nấm lim xanh trồng nếu xét về giá trị dinh dưỡng, hàm lượng dược chất trong nấm lim xanh trồng không thua kém gì so với nấm lim xanh mọc ngoài tự nhiên. Vậy làm sao để trồng được nấm lim xanh?

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ hướng dẫn với các bạn về cách trồng nấm lim xanh chuẩn nhất.

Lựa chọn nguyên liệu là điều đầu tiên cần chú ý để trồng loại thảo dược quý này

 1.      Lựa chọn và xử lý nguyên liệu trồng nấm lim xanh

Lựa chọn nguyên liệu

Mùn cưa là nguyên liệu thường được lựa chọn để trồng nấm lim xanh. Trong đó, mùn cưa của gỗ cao su là lựa chọn phổ biến nhất.

Ngoài ra, cần bổ sung thêm các phụ gia khác như bột nhẹ 1%, cám gạo, cám ngô 0,5% , đường 0,5%,….

Cách xử lý nguyên liệu trồng nấm lim xanh:

Trộn đều hỗn hợp mùn cưa và các phụ gia với nhau, sau đó bổ sung thêm nước vôi 1% đến khi đạt độ ẩm 65-70%

Sau đó, gom hỗn hợp trên lại thành đống cao ít nhất 50cm, chân đồng rộng từ 1,5 đến 2m, và ủ từ 1 đến 2 ngày.

Sau khi ủ xong, hỗn hợp này được dồn vào các bịch ny-long có khối lượng từ 1 – 1,4 kg. Cần sử dụng túi chịu nhiệt để khử trùng. Bịch có đường kính khoảng 25cm và dài khoảng 35 cm. Tạo cổ bịch và nút lại bằng bông.

Quy trình trồng nấm lim xanh cần đảm bảo nhiều tiêu chuẩn khác nhau

2.      Khử trùng bịch phôi

Khử trùng là 1 bước quan trọng trong quy trình trồng nấm lim xanh, đảm bảo loại bỏ hoàn toàn các sinh vật có thể sinh trưởng trong bịch phôi gây hư hại nấm.

Có thể khử trùng theo 2 cách:

  • Hấp bằng hơi nước nóng ở 100oC, kéo dài trong khoảng từ 10 đến 12h. Phương pháp này tốn khá nhiều thời gian, tuy có thể hạn chế tới 99% khả năng nhiễm bào tử nấm.
  • Khử trùng bằng nồi áp suất ở nhiệt độ từ 120 đến 125oC với áp suất 1,2 – 1,5 atm trong 3 – 4h. Đây là phương pháp phổ biến hơn, tuy vậy cần đầu tư khá nhiều chi phí cho nồi áp suất.

3.      Gieo meo giống

Có 2 loại meo giống lim xanh chính là meo hại và meo cọng. Thông thường, sau khi khử trùng bịch nấm xong, cần phải để nguội sau 36 để đảm bảo nhiệt độ trong bịch nấm đã hạ xuống thấp, tránh tình trạng meo nấm bị chết do nhiệt.

Khi cấy meo nấm cần phải được thực hiện trong điều kiện vô cùng, phòng cấy phải được giữ sạch, tránh nguồn nhiễm từ không khí. Nếu có thể thao tác trong tủ cấy vô trùng thì càng tốt.

Một số lưu ý khi gieo meo giống:

  • Luôn đảm bảo meo giống đúng độ tuổi, không già quá mà cũng không được quá non.
  • Cần vệ sinh miệng chai giống trước khi cấy, tốt nhất là lau bằng cồn.
  • Trong quá trình cấy giống nấm lim xanh, chai giống luôn cần phải để nằm ngang.
  • Bịch nấm sau khi cấy cần được đậy nút bông lại trước khi chuyển chuyển ra nhà trồng.
  • Thường xuyên vệ sinh phòng cấy để tránh các nguồn nhiễm.

4.      Ủ bịch phôi

Sau khi gieo meo giống, bước tiếp theo trong quy trình trồng nấm lim xanh là chuyển các bịch phôi qua nhà riêng để ủ. Nhà ủ cần đảm bảo các yêu cầu về kỹ thuật như:

  • Sạch sẽ, không có mầm bệnh
  • Thông thoáng
  • Nhiệt độ từ 20-30oC
  • Độ ẩm phù hợp, từ 75% đến 85%
  • Ít ánh sáng

Trong thời gian ủ bịch phôi không được tưới nước, và hạn chế di chuyển. Sau khi tơ nấm phát triển thì có thể chuyển qua nhà trồng và tưới nước cho bịch phôi để hình thành thể quả.

Tuy nhiên, phương pháp được sử dụng phổ biến hiện nay là kết hợp nhà ủ với nhà trồng thành 1 để hạn chế công di chuyển bịch nấm từ nhà ủ sang nhà trồng.

Trong quá trình sợi nấm phát triển, nếu thấy dấu hiệu tạp nhiễm thì cần phải loại bỏ ngay bịch nấm đó ra khỏi khu vực ủ. Đồng thời tìm hiểu rõ nguyên nhân và khắc phục tình trạng này.

5.      Chăm sóc thể quả

Khi thể quả hình thành, cần phải đảm bảo những điều sao:

Nhà trồng luôn sạch sẽ thông thoáng, có mái chống mưa dột và có hệ thống tưới giữ ẩm tốt cho sự phát triển tai nấm.

Cần chủ động tạo các điều kiện môi trường thích hợp cho quả thể nấm mọc ra năng suất cao. Cụ thể:

  • Đảm bảo nhiệt độ luôn trong khoảng 22 – 280C
  • Độ ẩm không khí đạt 80 – 90%
  • Ánh sáng khuếch tán (mức độ đọc sách được) và chiếu đều từ mọi phía.
  • Thông thoáng nhưng cần phải kín gió để hạn chế mất ẩm.

Chăm sóc thể quả với phương pháp trồng nấm không ủ đất

  • Khi trồng không phủ đất, các bịch phôi nấm có thể xếp trên các giàn kệ đặt bịch đứng hay nằm ngang hoặc treo túi nằm ngang trong nhà  trồng.
  • Khoảng 20 – 25 ngày sợi nấm mọc được 1/3 – ½ bịch nấm, có sự hình thành quả thể ở miệng nút bông, tiến hành nới nút bông ở cổ nút chỉ để lại 1/5 lượng bông nút ban đầu cho nấm mọc qua cổ nút không bị kẹt. Để chỉ một tai nấm mọc ra thu quả thể to, mở miệng bịch phôi không rạch túi và tưới nước.
  • Nụ nấm nhỏ màu trắng sẽ nhú ra, nhô lên và lớn dần. Cùng với sự tăng trưởng của tai nấm, phần gần cuống nấm chuyển sang màu nâu đỏ hoặc vàng tùy thuộc loài nấm và bóng lên như vecni, lan rộng ra phía ngoài đến khi không còn viền trắng ở mép tai nấm. Lúc này nấm già đạt độ thu hái. Thời gian nụ nấm nhô ra đến thu hái kéo dài 3 – 4 tháng.
  • Tưới phun sương nhẹ vào túi nấm mỗi ngày từ 3 – 5 lần (tùy theo điều kiện thời tiết). Chế độ chăm sóc như trên được duy trì liên tục cho đến khi viền trắng trên vành mũ quả thể không còn nữa là hái được

Chăm sóc thể quả với phương pháp trồng nấm có ủ đất

  • Chuẩn bị đất phủ : đất bột mịn tương tự như đất phủ nấm mỡ được khử trùng.
  • Cách phủ đất : khi sợi nấm đã ăn kín khoảng ¾ túi, gỡ bỏ nút bông, mở miệng túi, phủ lên trên bề mặt một lớp đất có chiều dày 2 – 3 cm.
  • Chăm sóc sau khi phủ đất : Nếu đất phủ khô cần phải tưới rất cẩn thận (tưới phun sương) để đất ẩm trở lại. Tuyệt đối không tưới nhiều, nước thấm xuống nền cơ chất sẽ gây nhiễm bệnh, ảnh hưởng đến quá trình hình thành quả thể nấm.
  • Trong thời gian 7 – 10 ngày đầu (kể từ lúc phủ đất) cần duy trì độ ẩm không khí trong nhà đạt từ 80 – 90% bằng cách tưới nước thường xuyên trên nền nhà. Khi quả thể bắt đầu hình thành và nhô lên trên mặt lớp đất phủ cần duy trì độ ẩm liên tục như trên cho đến khi đến điểm thu hái được. Thời gian từ khi nấm lên đến lúc thu hoạch kéo dài khoảng 65 – 70 ngày.
  • Tưới phun sương nhẹ trực tiếp trên bề mặt đất phủ từ 1 – 3 lần trong ngày (tùy theo điều kiện thời tiết) mục đích để giúp đất phủ luôn duy trì độ ẩm việc chăm sóc như trên kéo dài liên tục cho tới nấm đến tuổi thu hái.

Thu hái nấm

Nấm có  thể thu hái khi mép của tai nấm không còn viền trằng. Có thể dùng tay nằm gốc nấm, xoay nhẹ 1 vòng rồi kéo lên, sau đó phủ sạch mùn cưa bám ở chân nấm. Cũng có thể dùng dao, kéo cắt chân nấm sát với bề mặt túi. Lưu ý sau khi cất xong cần quét lên vết cắt 1 lớp vôi đặt để tránh cho nấm không bị bệnh.

Khi hái nấm lim xanh, giữ lại được càng nhiều bào tử càng tốt. Không nên lau sạch lớp bụi bào tử bám trên bề mặt tai nấm.

Cách bảo quản nấm lim xanh

Sau thu hái nấm xong, thể quả cần được làm sạch và phơi khô. Có thể sấy ở nhiệt độ 40-45oC. Luôn đảm bảo độ ẩm của nấm dưới 13%. Thông thường, 3 kg nấm lim xanh tươi sau khi sấy khô sẽ thu được 1kg nấm khô.

Bảo quản nấm trong điều kiện khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm mốc.

Nấm suất nấm thu được khoảng từ 80-100kg nấm tươi/1 tấn nguyên liệu, tương đương với 25-30kg nấm khô/ 1 tấn nguyên liệu.

Có thể tận thu nấm trong nhiều đợt. Sau khi kết thúc đợt 1, tiến hành chăm sóc giống như ban đầu để nấm lim xanh tiếp tục phát triển.

Sau khi kết thúc các đợt nuôi trồng nấm lim xanh, cần phải vệ sinh, khử trùng nhà xưởng cẩn thận bằng formone nồng độ 0.5 – 1%.

Bài viết liên quan